"Ik begrijp eigenlijk wel waarom ik dit doe, maar toch blijf ik hetzelfde patroon herhalen."

Het is iets wat ik regelmatig hoor tijdens coachgesprekken. Je weet dat je vaker voor anderen kiest dan voor jezelf. Je begrijpt dat je grenzen mag stellen. Je bent je bewust van bepaalde overtuigingen. En toch blijft het lastig om echt iets te veranderen.

Dat komt omdat niet al ons gedrag voortkomt uit bewuste keuzes. Veel van wat we doen, denken en voelen is beïnvloed door systemen waar we gedurende ons leven deel van hebben uitgemaakt. Daar komt systemisch coachen in beeld.

Wat is systemisch coachen?

Systemisch coachen is een manier van coaching waarbij we niet alleen kijken naar jou als individu, maar ook naar de systemen waarvan je deel uitmaakt. Denk hierbij aan:

• Je gezin van herkomst

• Je familie

• Je relatie

• Je vriendengroep

• Je team of organisatie

• Andere belangrijke sociale verbanden

Binnen deze systemen ontwikkelen we overtuigingen, gedragingen en patronen. Vaak zijn deze ooit ontstaan met een goede reden, maar kunnen ze later in ons leven belemmerend werken. Systemisch coachen helpt om deze vaak onbewuste dynamieken zichtbaar te maken.

Meer dan alleen gedrag

Traditioneel kijken we vaak naar gedrag. Bijvoorbeeld:

• Waarom stel ik geen grenzen?

• Waarom ben ik perfectionistisch?

• Waarom cijfer ik mezelf weg?

• Waarom neem ik altijd de verantwoordelijkheid op mij?

Systemisch coachen stelt vervolgens een andere vraag: "Waar zou dit gedrag vandaan kunnen komen?" Daardoor ontstaat ruimte om niet alleen naar de symptomen te kijken, maar ook naar de diepere oorzaak.

Het gezin van herkomst

Veel patronen ontwikkelen zich al vroeg in ons leven. Als kind leren we hoe we ons kunnen verhouden tot onze omgeving. We passen ons aan, nemen bepaalde rollen aan en ontwikkelen strategieën om erbij te horen of ons veilig te voelen. Misschien herken je één van de volgende situaties:

• Je hebt altijd geleerd om sterk te zijn.

• Je voelde je verantwoordelijk voor anderen.

• Je probeerde conflicten te voorkomen.

• Je leerde dat presteren belangrijk was.

• Je zette vaak de behoeften van anderen voorop.

Deze patronen kunnen ons later veel brengen, maar ook voor uitdagingen zorgen. Het kind dat altijd voor harmonie zorgde, kan als volwassene moeite hebben met conflicten. De medewerker die vroeger veel verantwoordelijkheid droeg, kan zichzelf gemakkelijk overbelasten. De perfectionist die vroeger waardering kreeg voor goede prestaties, kan later moeite krijgen met loslaten.

Waarom blijf ik hetzelfde patroon herhalen?

Een vraag die veel mensen zichzelf stellen. Want als je eenmaal weet wat het patroon is, waarom verandert het dan niet vanzelf? Omdat patronen vaak verbonden zijn aan diepere overtuigingen en loyaliteiten. Soms voelt het bijna onnatuurlijk om ander gedrag te laten zien. Niet omdat je het niet wilt, maar omdat een deel van jou heeft geleerd dat dit gedrag noodzakelijk is. Systemisch coachen helpt om bewust te worden van deze onderliggende mechanismen en bewustwording vormt vaak de eerste stap richting verandering.

Praktische voorbeelden uit de praktijk

"Ik kan moeilijk nee zeggen"

Op het eerste gezicht lijkt dit een vraagstuk over grenzen stellen. Systemisch bekeken kan er meer spelen. Misschien heb je vroeg geleerd dat zorgen voor anderen belangrijker was dan zorgen voor jezelf. Of dat je waardering kreeg wanneer je behulpzaam was. Daardoor voelt nee zeggen niet alleen ongemakkelijk, maar soms zelfs onveilig.

"Ik neem altijd te veel verantwoordelijkheid"

Veel mensen met een groot verantwoordelijkheidsgevoel ervaren dit als een karaktereigenschap. Toch kan het zijn dat je vroeger onbewust een rol hebt aangenomen waarin je verantwoordelijkheid droeg voor anderen binnen jouw omgeving. Wat vroeger helpend was, kan later leiden tot stress, overbelasting of burn-outklachten.

"Ik voel me nooit goed genoeg"

Ook deze overtuiging ontstaat meestal niet zomaar. Systemisch onderzoek kan helpen om inzicht te krijgen in waar deze overtuiging vandaan komt en waarom deze zo hardnekkig aanwezig blijft.

Wat gebeurt er tijdens systemische coaching?

Tijdens systemische coaching onderzoeken we samen welke patronen, overtuigingen en dynamieken mogelijk invloed hebben op jouw vraagstuk. Dat doen we onder andere door:

• Verdiepende gesprekken

• Reflectie

• Systemische oefeningen

• Opstellingen

• Het onderzoeken van terugkerende patronen

Het doel is niet om in het verleden te blijven hangen. Het doel is juist om inzicht te krijgen in wat er in het heden speelt, zodat jij meer keuzevrijheid ervaart in hoe je verder wilt.

Het gaat niet om schuld

Een belangrijk misverstand over systemisch coachen is dat het zou gaan over het aanwijzen van schuldigen. Dat is niet het geval. Systemisch werk kijkt zonder oordeel naar wat er is ontstaan en welke invloed dat vandaag de dag nog heeft. Het gaat niet over goed of fout. Het gaat over begrijpen. Want wanneer je beter begrijpt waarom je bepaalde patronen hebt ontwikkeld, ontstaat vaak meer compassie voor jezelf én meer ruimte om andere keuzes te maken.

Wat levert systemisch coachen op?

Mensen ervaren vaak dat systemisch coachen hen helpt om:

• Terugkerende patronen te begrijpen

• Meer inzicht te krijgen in zichzelf

• Gezondere grenzen te stellen

• Minder verantwoordelijkheid van anderen over te nemen

• Meer rust te ervaren

• Vrijere keuzes te maken

• Relaties beter te begrijpen

• Oude overtuigingen los te laten

Veel cliënten beschrijven het als een vorm van coaching die niet alleen inzicht geeft in wat zij doen, maar vooral in waarom zij het doen.

Voor wie is systemisch coachen geschikt?

Systemisch coachen kan waardevol zijn wanneer je merkt dat je:

• Steeds tegen dezelfde problemen aanloopt;

• Moeite hebt met grenzen stellen;

• Veel verantwoordelijkheid draagt;

• Terugkerende relatiepatronen ervaart;

• Vastloopt in persoonlijke ontwikkeling;

• Op zoek bent naar diepere inzichten;

• Het gevoel hebt dat er "iets onder zit", maar je niet precies weet wat.

Juist wanneer rationeel begrip alleen niet voldoende blijkt om verandering te realiseren, kan een systemische blik nieuwe inzichten brengen.

Hoe coaching kan helpen

Bij Evera Coaching gebruik ik systemische coaching als onderdeel van een bredere aanpak waarin bewustwording, persoonlijke ontwikkeling en duurzame verandering centraal staan.

Samen onderzoeken we niet alleen wat je wilt veranderen, maar ook welke onderliggende patronen daar mogelijk invloed op hebben. Hierdoor ontstaat meer begrip voor jezelf én meer ruimte om andere keuzes te maken die beter aansluiten bij wie je bent en wat je nodig hebt.

Herken jij jezelf hierin?

Loop je steeds tegen dezelfde patronen aan? Merk je dat bepaalde overtuigingen of gedragingen je blijven beperken, ondanks dat je er al veel over hebt nagedacht?

Neem gerust contact op met Evera Coaching voor een vrijblijvende kennismaking. Samen onderzoeken we wat jouw vraag is en hoe systemische coaching kan bijdragen aan meer inzicht, vrijheid en persoonlijke groei.